Skuteczna edukacja w treningu.

Trening to długotrwały, celowy i specjalnie zorganizowany proces pedagogiczny. A skuteczna edukacja w treningu podlega szczegółowym wytycznym.

W artykule poruszę wiele wartych poznania zagadnień i już na starcie ostrzegam, iż publikacja będzie miała strukturę blokową. Informacje są ściśle ze sobą powiązane, jednak nie sposób ich płynnie połączyć.

Jak już wspomniałem we wstępie, trening jest procesem pedagogicznym, czyli ma charakter wychowawczy/nauczycielski. Aby mówić o skutecznej edukacji w sporcie należy mieć na uwadze:

• styl życie (trening),
• odżywianie i suplementację,
• odnowę biologiczną (regenerację).

Trening to nie tylko „odbębnienie” godzinnej wizyty na siłowni czy klubie fitness. Podczas treningu, jako osoba ćwicząca masz za zadanie:

• kształtować: 1) sprawność fizyczną, 2) cechy wolicjonalne (zależne od woli), 3) osobowość,
• uczyć się techniki i doskonalić umiejętności,
• zdobywać wiedzę teoretyczną odnośnie ciała i ruchu,
• rozwijać adaptację do wysiłku (zdolność przystosowania się do różnorodnych warunków).

Podstawą dobrze/odpowiednio prowadzonego treningu jest takie oddziaływanie na ciało człowieka, aby efektem był równy/jednolity/miarowy wzrost wszystkich cech motorycznych.

Trener personalny czy dyletant.

Praca w charakterze trenera kształtuje osobowość, buduje nawyki i zmienia sposób zachowania. Należy nadmienić, iż wieloletnie paranie się tą profesją tworzy także styl życia, zbliża ludzi, kształtuje profesjonalne wzorce oraz stereotypy. W tym zawodzie, aby osiągnąć odpowiednią (wysoką) pozycję społeczną należy rzetelnie podchodzić do obowiązków, rozbudowywać bazę wiedzy i umiejętności poprzez ciągłe samodoskonalenie. Są to setki, jak nie tysiące godzin spędzonych na siłowni, rozwiązywanie INDYWIDUALNYCH przypadków (musze tutaj podkreślić słowo INDYWIDUALNYCH) osób, które zgłaszają się do trenera. Zaprzeczeniem profesjonalizmu, o którym pisze, jest dyletanctwo. W branży fitness jest bardzo często spotykane. Objawia się zajmowaniem się jakąś dziedziną lub wypowiadaniem się na jej temat bez należytego przygotowania, czy wiedzy fachowej. A teraz odpowiedz sobie sam/sama: czy osoba z którą współpracujesz, której poświęcasz swój czas i płacisz pieniądze, pomaga Ci realizować te założenia?? A to jeszcze nie wszystkie wymagania stawiane treningom. Idźmy zatem dalej.

Edukacja w treningu, czy każdy jej potrzebuje?

W treningu korzystamy z bogatego wachlarza metod, a o ich skuteczności decyduje:

• czas pracy,
• prędkość wykonywania ćwiczeń,
• czas i charakter przerw.

Jeśli współpracujesz z trenerem warto mieć chociaż odrobinę pojęcia co On (trener) z Toba robi, albo umieć mu zwrócić uwagę/zapytać czy On sam wie co Tobie robi – to mniej optymistyczna wersja 😉 Celem metody treningowej jest doprowadzenie do opanowania danego elementu ruchowego. Metody nauczania oparte są na wykonywaniu określonego zestawu zadań. Zaczynając od prostszych do wykonania elementów, progresując, aż do wykonania pełnego ruchu z opcjonalnym obciążeniem zewnętrznym. Metody treningowe możemy podzielić na ciągłe i przerywane:

a) Metody ciągłe, wyróżniają się względnie stałym poziomem dostępności tlenu (praca w warunkach tlenowych). Te metody wpływają na kondycję układu sercowo-naczyniowego, oddychanie, odporność na zmęczenie oraz redukcję podskórnej tkanki tłuszczowej – tutaj warunkiem jest niska intensywność i długi czas trwania metody (konkretnego ćwiczenia). Dodatkowo metody te korzystnie wpływają na wytrzymałość oraz usprawniają ekonomie wysiłku.

b) Metody przerywane. Metody przerywane możemy podzielić na dwie podkategorie:

• powtórzeniowe, jak sama nazwa wskazuje, opierają się na ilości ruchów (powtórzeń) wykonanych w danym ćwiczeniu. Ta metoda wykorzystywana jest głownie w celu doskonalenia techniki, ale także w celu poprawy cech motorycznych. [Więcej informacji na temat cech motorycznych znajdziesz w artykule: Mobilność. A na co to komu!?]. Parametry jakie możemy kontrolować korzystając z tej metody to właśnie: ilość powtórzeń, czas pracy oraz bardzo istotna (często bagatelizowana) długość przerwy i jej charakter.
• interwałowe, tutaj nazwa także wiele zdradza. Metody interwałowe charakteryzują się przemyślanym pojawianiem się faz obciążenia i odpoczynku. Istotnym w tym systemie jest fakt, iż odpoczynek musi być „niepełny”, a zasada opiera się na założeniu, że każdy kolejny wysiłek/etap/interwał ma być wykonywany na bazie niezlikwidowanego zmęczenia. Długość przerwy jest „ruchoma” i powinna trwać do czasu, aż tętno powróci do poziomu 120-140 ud./min. Oczywiście ważne jest, aby przebieg metody interwałowej dostosowany był do indywidualnych możliwości trenującego.

Posiądź umiejętność oceny swoich starań lub pracy Twojego trenera.

O treningu i metodach można pisać bardzo dużo, ale kto to będzie czytał !? A szkoda, bo edukacja w treningu to istotny filar całego procesu. Dlatego postanowiłem wypowiedzieć się w tym temacie. Z racji tego, iż materiału jest mnóstwo, dzielę go na dwie, a może nawet trzy części. Chciałbym, abyś po ich przeczytaniu umiał stwierdzić czy Twój trening jest wartościowy i przynosi Ci profity. A także czy Twój trener wie co robi – będziesz umiał świadomie i trafnie to ocenić. Pisałem już wcześniej na temat trenerów personalnych. Zachęcam Cię do zapoznania się z artykułem: Wybór trenera personalnego – co warto wiedzieć? W tej serii chciałbym skupić się bardziej na esencji samego procesu.

Pamiętaj, aby zaobserwować mój fanpage (jeśli jeszcze tego nie robisz) żeby być na bieżąco z nowymi materiałami KrzyKam – Happiness Engineer. Znajdziesz tam wskazówki treningowe i mnóstwo inspiracji do działania.

Bibliografia: Zarys Kinezjologii. Red. T. Kasperczyk, D. Mucha 2016. JET, Warszawa